Rat u našim kabinetima

Kada dijalog postane monolog

10.11.2011

Jesmo li imuni na politizaciju obrazovanja?

Pod pokroviteljstvom Univerziteta u Sarajevu svakih nekoliko mjeseci izlazi Univerzitetski informativni glasnik, koji izvještava o dešavanjima, promocijama, događajima, studentskim razmjenama... drugim riječima, o svemu što bi trebalo biti od važnosti za sam Univerzitet kao edukacijsku ustanovu. U julu ove godine, glasnik izlazi u nešto drugačijem (specijalnom) izdanju, pod nazivom „Agresija na Republiku Bosnu i Hercegovinu i genocid nad Bošnjacima“, autora dr. Smaila Čekića. Ovo je izdanje u istom mjesecu doživjelo i promociju, kao „mala, transparentno komponirana publikacija“. Ne ulazeći u sam sadržaj, obratit ćemo pažnju na određene problematične tačke.

Problem pristupa

U samom uvodu stoji da je razlog izdavanja ove publikacije, između ostalog, i „ogromno interesovanje najšire javnosti, a posebno izrazito naglašeno interesovanje studentske populacije”. Pitamo se, koja je to studentska populacija? I kad je izražen interes za ovom publikacijom, i to “izrazito naglašen” interes? Da li je Univerzitet jednako zainteresovan za sve teme koje zanimaju studentsku populaciju, da li je jednako transparentan I obazriv? Nadalje, stoji da su “ovakve publikacije jedna od obaveza akademske zajednice da na bazi egzaktnih dokaza i bitnih činjenica educiraju mlade naraštaje, a starije podsjećaju na temeljne vrijednosti ljudskog života”. Neosporna je važnost “egzaktnih dokaza i bitnih činjenica”, ali je problematičan način na koji Univerzitet promovira ovu publikaciju; naime, samim nazivom je jasno definisana etnička i konfesionalna perspektiva tumačenja, a ona je – jednostrana. Univerzitet je javna ustanova koja bi trebala čuvati svoje studente od etničkih i bilo kakvih drugih podjela, a ovim se vidom prezentiranja određenih istraživanja još deblje iscrtava linija razgraničenja koja stoji između “nas, žrtava” i “njih, agresora”. Također, autor ove publikacije pretenduje na univerzalnost i apsolutnu istinitost iznesenih podataka: “Opšte je poznato da postoji samo jedna istina, a da je cilj nauke naučna istina do koje se upravo dolazi primjenom naučnih metoda”. Koja je to istina, i koliko je osjetljivo govoriti o istini kada su ljudske žrtve u pitanju, autor, pak, ne spominje. Nažalost, do sada su se srebreničke žrtve koristile u mnogobrojne političke svrhe, zloupotrebljene su kroz medijska izvještavanja, stranačke igre i nacionalistička prepucavanja. Da li se razmislilo kada se odlučilo pozabaviti ovom temom? Bojimo se da nije, te da bi i ova publikacija mogla služiti kao jedan od obrazaca za manipuliranje.

Bajka za nove generacije

Možemo se također zapitati: kako ova publikacija pomaže u educiranju mladih naraštaja? Želi li se studente uputiti na oprez ukoliko se upoznaju s kolegama iz Srbije? Želi li se poticati mržnja kod učenika koji se tek susreću, na predmetu historije, sa ovim dešavanjima? Želi li se odgajati generacija zadojena strahom, oprezom i negativnim odnosom prema Drugima? Možda je ova publikacija zaista vrijedan dokument. Međutim, da li će neko obratiti pažnju na činjenice kada mu je poznata jasna crno-bijela slika dželata i žrtve?

J. Bajramović